Dodenherdenking 4 mei 2020: Videoboodschap burgemeester Kroon

“Op het Martinusplein zijn we ieder jaar met honderden mensen van alle leeftijden bij elkaar om de oorlogsslachtoffers te herdenken. Dat kan nu niet. Maar de moed en de nagedachtenis van de mensen die voor onze vrijheid stierven, verbinden ons net zo sterk als altijd. En daar gaat het om.” Met deze woorden begint burgemeester Cia Kroon haar videoboodschap aan de inwoners van de gemeente Losser. Een alternatieve herdenking, zonder publiek. 

De burgemeester legde vandaag samen met Ron de Leeuw, voorzitter van het Oranjecomité, een krans bij het Joods monument en bij het monument op het Martinusplein. Wethouder Nijhuis legt vanavond bloemen in De Lutte. Beide herdenkingen vinden plaats zonder publiek.

herdenking bij het joods monumentherdenking bij het oorlogsmonument op het Martinusplein

“Wij herdenken de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, en van andere oorlogen.

Onze veteranen strijden immers nog steeds voor vrijheid op verschillende plekken in de wereld. Wij hebben heel veel respect voor hun inzet. Door hun verhalen beseffen wij dat vrijheid en vrede niet vanzelfsprekend zijn”, aldus de burgemeester.

In de aanloop naar vandaag en in het kader van 75 jaar vrijheid, zijn in de gemeente Losser verschillende gebeurtenissen herdacht: het ongeluk met een Duits jachtvliegtuig in Losser, het bombardement van Glane, de dood van verzetsleider Henk Brinkgreve. “De bedoeling was om meer mensen en gebeurtenissen te herdenken in de aanloop naar vandaag, ook in de andere kerkdorpen. Door Corona is dit helaas niet gelukt.”

Kroon verwijst naar de gevoelens die corona oproept bij de oudere generatie. “De onzekerheid en het onbestemde gevoel van nu roept voor hen herinneringen op aan de oorlog. Wij leven met hen mee.” Gelukkig zijn er ook verschillen met toen. “Onze fysieke vrijheid is beperkt, maar wij zijn vrij in wie wij zijn en wat wij willen zeggen. Ook de relatie met onze Duitse buren is veranderd; morgen hangen ze de vlag uit in Gronau en Bad Bentheim om het belang van onze vrijheid te onderstrepen.”

Bekijk hier de videoboodschap van de burgemeester. De tekst van deze speech kunt u hieronder nalezen. 

Zeer geachte dames en heren, jongens en meisjes,

Hier op het Martinusplein zijn we ieder jaar met honderden mensen

van alle leeftijden bij elkaar om de oorlogsslachtoffers te herdenken.

Dat kan nu niet.

Maar de moed en de nagedachtenis van de mensen die voor onze vrijheid stierven,

verbinden ons net zo sterk als altijd.

En daar gaat het om.

 

Wij herdenken de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, en van andere oorlogen.

Onze veteranen strijden immers nog steeds voor vrijheid op verschillende plekken in de wereld.

Wij hebben heel veel respect voor hun inzet.

Dat geldt ook voor hun partners die thuis alles draaiende houden en hen steunen.

Door hun verhalen beseffen wij dat vrijheid en vrede niet vanzelfsprekend zijn.

Dat besef geven de verhalen van nabestaanden ons ook.

In de aanloop naar vandaag hebben wij verschillende gebeurtenissen herdacht.

Nabestaanden vertelden het verhaal van hun familie.


Mevrouw Douwma-Stegge bijvoorbeeld.

Haar vader en vijf van haar broertjes en zusjes kwamen om,

nadat een Duits jachtvliegtuig neerstortte op hun huis in Losser.


Bij de herdenking van het bombardement in Glane deelde Mevrouw Bruins haar verhaal met ons.

De oma van mevrouw Bruins was één van de slachtoffers.

Door dit bombardement stierven drie mensen. Acht mensen raakten gewond.

Een van hen was aanwezig bij de herdenking.

Zeer indrukwekkend om haar te spreken.

 

Ook kleinkinderen van de slachtoffers hebben wij gesproken.

Een zei heel treffend dat het verhaal van zijn grootouder al zijn hele leven bij hem is.

Dat maakt duidelijk hoe de oorlog doorwerkt in volgende generaties.

 

Elk jaar komt mevrouw Niessen naar Losser om haar oom Henk Brinkgreve te gedenken.

Hij was de leider van het verzet in Oost-Nederland.

Zij vertelde zijn verhaal op de plek waar hij werd doodgeschoten

aan de Deppenbroekweg in Losser.

 

De bedoeling was om meer mensen en gebeurtenissen te herdenken in de aanloop naar vandaag,

ook in de andere kerkdorpen.

Door Corona is dit niet gelukt.

Ik was ook graag naar Beuningen gekomen om een monument op de begraafplaats

te onthullen voor de gesneuvelde Beuningers.

Elk kerkdorp in onze gemeente heeft zijn eigen verhalen.


Jo ter Laak uit Overdinkel behoorde tot de eerste agenten die in bezet gebied aan het werk gingen. 

Hij werd hij bij een overval in Den Haag gearresteerd.

Hij stierf in kamp Mauthausen in Oostenrijk.

In De Lutte hebben de omgekomen bemanningsleden van de Engelse Halifax bommenwerper

een laatste rustplaats gekregen.

Het vliegtuig stortte neer bij de Kribbenbrug.

 

Veel herdenkingen en vieringen in het kader van 75 jaar vrijheid zijn helaas niet doorgegaan.

Wij kunnen wel een digitale expositie over de oorlog in De Lutte bekijken.

Die kan ik u zeer aanraden.


Vorig jaar heb ik in mijn toespraak bij Dodenherdenking stilgestaan

bij de impact van onze grensligging.

Ik benoemde hoe vanzelfsprekend het is

dat wij de grens over kunnen gaan voor werk, familiebezoek of plezier.

Dat we vrij zijn om te gaan en staan waar we willen.

Om onze dierbaren om ons heen te hebben.

Hoe konden we toen bedenken dat het nu, één jaar later,

niet meer de bedoeling is de grens over te gaan om bij elkaar op bezoek te gaan.

 

Onze vrijheid wordt nu beperkt door Corona.

Ouderen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, maken de vergelijking daarmee.

De vrijheidsbeperking die kwetsbare mensen ervaren, is bijzonder heftig.

Ook de onzekerheid en het onbestemde gevoel van nu 

roept voor hen herinneringen op aan de oorlog.

Wij leven met hen mee!

 

Er zijn ook grote verschillen met de oorlogstijd.

In de Tweede Wereld Oorlog werden groepen mensen op basis van afkomst, geloof of seksuele geaardheid

veel sterker in hun vrijheid ingeperkt dan andere mensen.

Zij werden uitgesloten van school, winkels en vervoer.

Of nog erger: weggevoerd …  

Wat mensen toen hebben meegemaakt is onvoorstelbaar wreed.

Er was geen democratie meer die dit kon voorkomen.   

 

Dat is nu gelukkig heel anders.

Wij werken uitstekend samen met onze Duitse buren.

Nederlanders worden opgevangen in Duitse ziekenhuizen.

Morgen gaat de vlag uit in Gronau en Bad Bentheim

om het belang van onze vrijheid te onderstrepen.

                                                                                                                                                                                                                                           

Dames en heren, jongens en meisjes,

Vandaag herdenken wij op een andere manier dan wij gewend zijn.

Onze fysieke vrijheid is beperkt,

maar wij zijn vrij in wie wij zijn en wat wij willen zeggen. Dat is een groot goed.

Wij herdenken de mensen die voor deze vrijheid stierven.